President Noynoy Aquino or PNoy spoke in Filipino. He addressed the people inside the plenary as “my fellow government workers.” He immediately tackled what everybody wanted to hear from him: the anomalies of his predecessor. He cited the depleted calamity funds, rising budget deficit, and bloated benefits of executives in government corporations. It reminded me of Erap’s Sona in 2000 when he blamed Ramos, who was listening to him inside the plenary, for the deteriorating peace and order situation and many other problems of the country.

I wanted to hear more corruption scandals involving Arroyo and her minions. Sana next time hindi lang medium level corruption cases. At pano kaya ang korupsiyon sa mga sikat na ahensiya tulad ng Customs, DPWH, at Deped?

And is corruption (or even mismanagement) the root of the power and water problems? Sadly, no discussion about environment sustainability, climate change, and environment impact of lopsided economic development.

What did the president mean when he complained that power is sold cheaply by Napocor and that MRT fares are too low? Does he intend to raise these prices soon?

It is inaccurate to describe the Sona speech of PNoy as an anti-Arroyo piece. Sa totoo lang he championed many programs of Arroyo, for example:

- He mentioned the Conditional Cash Transfer program several times;
- Public-private partnership; which is in essence a rearticulation of the privatization mantra. BOT? Ano bago dun?
- Establishment of grains terminals/post harvest facilities. Again, this is no different from Arroyo’s program to boost agricultural productivity. Mas malawak pa nga ang programa ni Arroyo: FIELDS – F for fertilizer, I for irrigation and infrastructure, E for extension and education, L for loans and insurance, D for dryers and other post-harvest facilities, and S for seeds. And speaking of land, what about agrarian reform?
- Improvement of the railway system. Bahagi rin ito ng super regions program ni Arroyo.
- Reducing cost of doing business. Every year reminder yan ng World Bank and other credit rating agencies to improve competitiveness daw. At dahil framework ng big business ang bitbit sa pagpapalago ng ekonomiya, noon at ngayon, kay Arroyo at Aquino, walang nabanggit tungkol sa wage increase or labor benefits.

On fiscal responsibility: tama lang at rebyuhin ang binibigay na fiscal incentives. Tama lang na habulin ang mga smuggler. But we should also review the tax cuts for the rich and the superlow tariffs imposed on imported goods. In short, review the neoliberal economic policies.

It is commendable that he spoke against cartels. He wanted a better and more transparent procurement law. He is supportive of the whistleblower bill and the strengthening of the Witness Protection Program. But civil society is asking: What about Freedom of Information Bill? Reproductive Health?

PNoy talked about basic education. What about higher education? Public-private partnership din ba ang framework sa paglikom ng pondo para sa mga pamantasan?

PNoy failed miserably in the human rights department. Hindi sapat na panagutin ang lahat ng mamamatay tao. Tukuyin niya ang mga salarin. Kasuhan. Ikulong. He should have stated that he will not tolerate torture, enforced disappearances, and extrajudicial killings and that military officials who are involved in these crimes will be punished.

Reminder to PNoy: Mindanao is not just a “situation.” It is time to view the whole island of Mindanao differently. Besides, do we say the “situation” in Luzon or Visayas when discussing the problems in these areas? Imperial Manila has its own set of problems which are distinct to the problems of Bicol, Cordillera, and other parts of Luzon. Ganun din sa Mindanao.

About the proposed peace talks, dialogue is futile without addressing the roots of rebellion. Ceasefire should not be equated with peace. What about systemic and structural violence engendered by the policies of the state?

Ang sabi niya sa CPP-NPA-NDF: huwag lang batikos, dapat may solusyon. He should review the past peace agreements to understand the comprehensive program of the extreme left. PNoy showed his utter disdain for the armed left. Notice that he had kind words to say about MILF and he didn’t require the group to offer alternatives.

“Huwag lang batikos, dapat may solusyon.” – convenient and overused argument by impotent politicians or parties in power. Yan din ang sabi ni Gloria noon sa oposisyon: tama na ang batikos, maghain kayo ng solusyon. Yan din ang payo ni Gloria kay Noynoy noong eleksiyon: huwag lang retorika, dapat may programa rin. Ngayong nasa kapangyarihan na si PNoy, nakakalungkot at ginamit niya ang argumento ng mga pulitikong sensitibo sa kritisismo.

Dapat basahin niya ang mga kolum ni Conrad de Quiros na tumutukoy sa bisa at karapatan ng tao o ninuman na magbatikos. Na ang pagbabatikos ay isang mapanlikhang gawain. Ito ay bahagi ng proseso ng pagbabago.

Payo kay PNoy: lubusin ang hangarin ng taong bayan na makulong si Arroyo. Noong Lunes, nasa loob ng plenaryo ang mga mayor na partido pulitikal; kahit kaming militante ay pumasok sa Batasan para makinig sa Sona. Andun si Erap, Ramos. Andun ang mga Marcoses: si Imelda, Bongbong, Imee at Irene. The Marcoses were there to listen to an Aquino. Sino ang nawawala? Dalawang mambabatas na nasa Hong Kong. Isa nakakulong dahil sa drug possession at isa na tila ayaw marinig ang mga baho ng kanyang administrayon. Dapat talaga nilubos ni PNoy ang bira kay Arroyo. Kaya tama si Congressman Lagman, bitin ang Sona.

Noong matapos ang Sona, pumalakpak ang U.S. ambassador kahit hindi siya nakakaintindi ng Filipino. Bakit kaya? Siguro dahil wala siyang narinig na mga salitang Visiting, Forces, at Agreement.

Read: Sona 2009

Access to Sexuality and Reproductive Health Rights (SRHR) services: Are youth programs meeting the needs of young people? Let me immediately answer the question with respect to the Philippine situation: There is little or no SRHR services for young people in the Philippines. Programs are not sufficiently meeting the needs of young Filipinos.

What is the relevance of the Philippine situation in relation to the global campaign to fight HIV-AIDS? Let me enumerate some issues which might be applicable also in your countries.

First, enacting a law to combat the problem of HIV-AIDS, sadly, at least in the Philippine case, is no guarantee that HIV-AIDS cases will also go down or that SRHR services will be delivered to the people. The Philippines was the first country in the region to pass a law that laid a legal framework on how to protect people living with HIV-AIDS. This was in 1998. A master plan was drafted to tackle the issue. An AIDS council was instituted. The government also implemented surveillance and education programs in various provinces.

But despite these efforts, which by the way are only good on paper, HIV-AIDS cases have risen in the Philippines. They have risen at an alarming number, in epidemic proportions. Let us look at some of the numbers.

The Department of Health reported that in the year 2009, a total of 709 cases were recorded as compared to only 508 in 2008. The agency also said that two HIV/AIDS cases were recorded daily. There are 4,218 people living with HIV in the Philippines. Male HIV patients outnumber the female. The victims are getting younger.

So here is the paradox: the Philippines may be one of the first countries to recognize the seriousness of the problem despite registering only few cases in the 1980s up to the early 1990s but today it is facing an explosion of HIV-AIDS.

It is right to claim that it has already accomplished MDG6 but civil society and health practitioners are not rejoicing because of the rising number of HIV-AIDS cases. Globally, the trend is going down and the number of young people affected with the disease is also decreasing. The reverse is happening in the Philippines.

Next lesson: The Philippine case highlights the need for proper information and accurate reporting. Then and now, HIV-AIDS cases are underreported. The problem is worse than we think. Health authorities believe that HIV cases are 5x worse than what is actually reported. It is not good that HIV-AIDS cases are rising; but somehow it is already forcing our leaders and our people to admit reality – that HIV-AIDS situation in the country is getting worse and a more effective intervention is needed to prevent the disease from spreading.

To obtain a clearer picture of the situation, programs must also encourage the patients to seek government help. Testing (voluntary) must be done to give immediate help to those infected with the disease. How do we encourage HIV infected persons to seek medical assistance? Patients are willing to come out if adequate services are offered, and more importantly, if social stigma is removed. This is a sad reality. Instead of providing moral assistance, friends and relatives are sometimes abandoning HIV patients. Even health workers must be taught not to discriminate against people infected with HIV. In short, government must fight misinformation, disinformation.

Third lesson: Intervention should target specific groups. In the case of the Philippines, the main carriers of HIV, for the longest time, are migrant Filipinos. There are more than 8 million Filipinos working and living outside the Philippines. As a preventive measure, the government has mandated the holding of health seminars for Filipinos who are planning to leave the country. But is this enough?

Recent government statistics reveal that aside from migrant Filipinos, another major grouping of HIV-AIDS patients come from workers in the Business Process Outsourcing sector. Most of the workers in this industry are young, fresh college graduates.

It is ironic that the exodus of professionals to other countries, and the BPO sector which was hailed by the government as the country’s sunshine industry, these dollar-earning economic activities of the Philippines, are also among the top producers of HIV-AIDS patients. Hope turns to nightmare for some Filipinos working in these sectors. Is this the price of progress? Since the government is not expected to abandon its labor export policy, and since it continues to encourage more BPO investments, programs must be developed to prevent the spread of HIV in these industries.

Fourth lesson: impact of devolution of health services. Devolution was meant to empower local governments and to deliver better health services. The aim was to remove the negative impact of a centralized health system. But our experience shows that devolution could also lead to the abandonment of the government role to provide health services. Local governments, which are now in charge of government hospitals at the local level, are complaining of insufficient funds to maintain hospitals, health centers, and other services. For small provinces, this means the people are unable to access vital health programs, including reproductive health programs.

Fifth lesson, and most controversial issue in the Philippines in relation to reproductive health. The government is held hostage by the Catholic Church. The Philippines is one of the two countries in Asia with a Catholic-majority population. Catholic bishops wield enormous influence in Philippine society. Politicians are afraid to antagonize the bishops who can use their clout to undermine the local and national leadership. Result: the government is only promoting natural family planning. Abstinence. Many local governments are not providing reproductive health services. Condom use is not promoted since the church views it as a promotion of promiscuity. Reproductive health is equated with abortion. Pills, IUD, and other artificial contraceptives are described by the church as poisonous health products.

Young people, especially the poor, cannot easily access reproductive health services in health centers. Because there are no teen health centers, young people are forced to self-medicate. Unmarried teenagers cannot comfortably consult health workers on reproductive health issues for fear of being stigmatized and reprimanded by the elders.

The church is also opposing the introduction of sex education in schools. We renamed it into reproductive health education but the church says it is still sex. We renamed it again as Teen Wellness Program but the church is stubborn in its opposition. They see sex everywhere. By the way, the new education minister is a prominent Catholic educator.

If young people are deprived of their right to be informed about reproductive health in schools, where will they learn these things? Parents are responsible for this type of education but we know that parents are often uncomfortable discussing this sensitive topic in front of their children. The school setting is the most appropriate venue to teach comprehensive sexuality health. Or if we want to follow the Church, the other alternative is to allow the students to continue believing in the unscientific and sometimes dangerous views of their peers about sex and reproductive health.

Education is the key to protect the young against HIV-AIDS. It discourages the young not to engage in risky behavior. It gives them accurate knowledge and awareness about their bodies and the risks involved in having unprotected sex. Filipino politicians who subscribe to the doctrines of the Catholic Church do not realize the role of education in empowering the sexually-active young since they view public discussion of sex as taboo and they are in a state of denial with regards to the sexual activities of the young.

Parents must be involved in the sexuality education program, especially since the Church regards them as the only acceptable teachers on sexuality. Community education is also essential to make them aware about the risks of unprotected sex and the need to respect the sexuality rights of young people. Adults need to be reoriented about the components of reproductive health. This is needed to counter the lie peddled by the Church that reproductive health deals only with contraceptives. They presented the issue as a battle between pro-life and pro-choice advocates. This is unfortunate since reproductive health is all about the protection of life – of protecting pregnant mothers, infants, teenagers, and the general well-being of the people.

Another proposed mode of education is to tap the potential of the internet. Popularize reproductive health concepts and services by maximizing the social networks. Young people, at least for the urban residents, are accessing the web everyday. They can be reached through popular networks like friendster, facebook, and twitter. We should use the internet as an alternative platform to remind the young about their reproductive health rights.

The national government must not reject or surrender its role in leading the fight against HIV-AIDS. It must exert political will by refusing to be bullied by the Catholic Church. There must be a multisectoral coalition to address this major social and health problem, which is now an epidemic level. The grassroots, including civil society, should be active participants in the campaign. But the government should not use the involvement of the grassroots as an excuse to reduce its role in the battle against HIV-AIDS. The people must assert greater government participation, not less, if we want to seriously address the problem.

The state must be reminded that RH rights are human rights. And denial of reproductive health services constitutes a violation of the basic rights of the people.

Note: I delivered a shorter version of this paper because of time limitations. Thanks to Mon and Ann of PLCPD for the materials on the current HIV-AIDS situation. The speeches of Rep. Garin (here and here) are also recommended readings. Thanks Emee of UNFPA for the ideas on youth reproductive health.

Maraming salamat sa ating dalawang emcee. Si Lee, mga kaibigan, ang nagdisenyo, naglay-out ng ating mga logo at iba pang animasyon na ginamit noong kampamya. Salamat Lee at Mabuhay ka!

Sa lahat ng fans ng Lakers, congratulations! Sa mga fans ng Celtics, may susunod pang taon. At para sa mga tulad ko na fan ng Golden State Warriors, pwede pang mangarap.

Kami ni Ipay ay natutuwa at dito sa Kolehiyo ng Edukasyon tayo nagtipon para gunitain ang ating anibersaryo. Ako po ay nagtapos sa kolehiyong ito. Ang gusaling ito ang isa sa pinakalumang struktura sa pamantasan. Welcome po sa Eduk!

Noong 2004, nakakuha ang Anak ng Bayan Youth Party ng 213,000 boto. Noong 2007, ang Kabataan Partylist ay binoto ng 228,000 katao. Ngayong 2010, umabot na sa 418,000 ang ating boto. Higit sa 70 percent ang tinaas ng ating boto.

Noong isang taon lang ako nakapag oath taking, delayed ng dalawang taon ang ating tagumpay. Pero makasaysayan pa rin ang tagumpay na ito. Tayo ang kauna-unahang grupo ng kabataan na nagkaroon ng kinatawan sa Kongreso. Kung naghintay tayo ng taon para pagtibayin ang ating tagumpay, hindi nagtagal ang ating paghihintay ngayong taon. Kahapon po ay nag oath taking na ako bilang kinatawan ng kongreso sa harap ni Senator Chiz Escudero, na tulad natin ay may adhikaing pabor sa interes ng kabataan at mamamayan.

Noong 2001, ang Bayan Muna bilang boses ng maliliit na tao ay nakapasok sa kongreso. Noong 2004, ang Bayan Muna ay nagkaroon ng dagdag na kapanalig na partido sa kongreso nang manalo ang Anakpawis at Gabriela. Noong 2009 ang bloke ng mga progresibo ay higit na pinalakas sa pagpasok ng Kabataan Partylist. At ngayong 2010, ang mga guro at sektor ng edukasyon ay nagagalak sa pagkapanalo ng ACT Teachers Partylist. Lima sa nanalong top 20 partylist sa nakaraang halalan ay bahagi ng Makabayan Coalition.

Makabuluhan ang tagumpay na ito. Sa kabila ng pananakot at pang-iintriga ng militar, nanalo pa rin ang mga progresibong partylist. Tumaas pa nga ang boto ng mga partylist natin – ang kabuuang bilang ay umabot na sa 3.2 milyon. Desperado ang estado at mga pasista sa kanilang hangarin na hindi tayo magwagi. Bukod sa pagpapakalat ng mga materyales na black propaganda, tinakot at binantaan nila ang buhay ng ating mga miyembro, kandidato at alyadong lider sa buong bansa. Pero nanatiling buo ang tiwala’t pagmamahal ng masa sa atin. Gumamit man ng sindak ang kaaway, hindi tayo iniwanan ng taong bayan. Lumalawak pa nga ang ating impluwensiya at suporta. Ang bala ng kaaway ay nauubos, ang mga gobyerno ay bumabagsak at natatapos pero ang mapanlabang diwa ng masa ay kasing tatag ng sumisikat na araw.

Noong 2001, pangulo ng bansa si Gloria Arroyo. Noong 2004, nanalo siya sa tulong ni Hello Garci. Noong 2007, siya pa rin ang nakatira sa Malakanyang. Ngayong 2010, mga kasama 11 araw na lang, tapos na si Gloria! Masaya ang lahat!

Makasaysayan ang araw na ito dahil araw ng kapanganakan ni Dr. Jose Rizal, ang ating pambansang bayani. Ito rin ang anibersaryo ng pagkakatatag ng ating partylist. Nitong nakaraang linggo ay nagpulong ang pambansang konseho upang rebyuhin ang ating karanasan sa halalan. Batay sa mga ulat, mayroon na tayong mahigit 50,000 kasapi sa buong bansa. Aktibo ang mga balangay natin sa mga mayor na eskuwelahan at rehiyon sa buong bansa. Kahit sa maliliit at malalayong isla ay may nangampanya para sa ating partylist. Sa facebook ay nanguna tayo sa mga partylist na may pinakamaraming fans: mahigit 63,000 na ang bilang ng fans ng ating facebook page.

Ngayong 2010, ang Kabataan Partylist pa rin nag-iisang partido ng kabataang Pilipino sa Kongreso. Para higit nating maunawaan ang halaga nito, tandaan na daan-daan ang konseho ng mag-aaral sa buong bansa, daang-libo ang mga Sangguniang Kabataan, daang-libo rin ang mga sibikong organisasyon; pero nag-iisa lang ang partylist ng kabataan sa kongreso, at yan po ang ating Kabataang Partylist.

May 187 partylist ang lumahok sa halalan pero nagawa nating manalo at maabot ang ika-labing-pitong ranggo. Ang mga katunggali natin ay dekada na ang naipong karanasan sa halalan samantalang ang kalakhan ng mga miyembro natin ay ngayong taon lang nasabak sa laban. Hindi lalagpas sa 23 ang average edad ng ating mga opisyal samantalang kalakhan ng mga miyembro natin ay hindi pa aabot ng 20 ang edad. Pero sa kabila ng kakapusan ng karanasan natin, tayo ay nagwagi at naunahan pa nga natin ang maraming partylist. Sa mura ninyong edad, nakapagpanalo kayo ng partylist sa pambansang halalan!

Nanalo tayo kahit hindi tayo contractor ng presidente o kamag-anak ng mga warlord at political dynasty. Hindi tayo namili ng boto o nangako ng mga proyekto sa mga lokal na opisyal. Hindi tayo nandaya o nag-isip man lang mandaya sa pamamagitan ng pre-shaded ballots at reprogramming ng Compact Flash cards. Kaduda-duda ang sobrang tinaas ng boto para sa lahat ng partylist. Taktika ito para makapasok ang mga pro-Arroyo partylist.

Nais kong kilalanin ang mga martir ng ating organisasyon: Marjorie Reynoso, Jonathan Bernaro, Ramon Regase at Lito Doydoy ng Maco, Campostela Valley. Si Cris Hugo, Ambo Guran, at Farly Alcantara ng Bicol. Ipagpapatuloy naming ang inyong laban!

Kilalanin natin ang mga pambansang organisasyon na nagtatag ng ating partylist: Anakbayan, League of Filipino Students, Student Christian Movement, Karatula, College Editors Guild, at ang organisasyong kinabibilangan ko, ang National Union of Students.

Kilalanin natin ang ating mga nominado: si Ken Ramos ng Anakbayan, Renil Oliva ng Cebu, Atty. Kat Castillo ng Leyte, at si Mark Louie Aquino ng National Capital Region. Tinitiyak ko sa inyo na hindi anak ng presidente o Cabinet member ang mga nominado natin. Pagbati rin sa anim na miyembro ng Kabataan Partylist na nanalong konsehal sa Panay.

Narito ang ating mga pambansang opisyal. Nakikita ko si Vencer, ang ating all-around na secretary-general at webmaster. Si Anna, ang nangasiwa sa pollwatching at national coordination. Si Sarah, ang ating Chief-of-Staff at kumanta ng ating Lady Gaga jingle. Narito rin ang ating mga provincial and regional coordinator.

Narito rin ang ating online team. Salamat at number one tayo sa internet!

Kilalanin din natin ang dalawang pinakamatandang miyembro ng Kabataan Partylist: si Tito Bernie at Ka Romy.

Salamat sa inyong lahat. Salamat sa lahat ng nagtiwala sa Kabataan. Salamat sa suporta: sa mga napuyat, napagod, nasaktan sa kampanya. Sa mga nasunog ang kamay sa kakaluto ng gawgaw para pandikit sa poster. Sa mga miyembro natin sa kanayunan na walang makitang pader na pwedeng lagyan ng poster. Sa mga nag house-to-house kahit may El Nino. Sa mga nabastos, nasaraduhan ng pinto, namura, napahiya sa pangangampanya. Sa mga miyembro natin na sumasakay ng MRT/LRT at kunwari’y inosenteng nag-uusap kung ano ang ibobotong partylist sa halalan. Sa mga napudpod ang kamay sa kakatext. Sa mga naubusan ng prepaid internet load dahil araw-araw kailangang i-facebook message ang mga kaibigan. Sa mga namolyeto, nagdikit ng sticker sa mga dyip, trike, at pedicab. Sa mga biglang napakanta, napasayaw, napa emcee sa mga programa para lang ikampanya ang Kabataan. Taos pusong pasasalamat sa inyong lahat!

Sa mga nakatira sa HQ na dinanas at sinapit ang halos lahat nitong nakaraang tatlong buwan. Naputulan ng kuryente, naubusan ng tubig, nawalan ng bigas, may kumain ng iyong ulam, kulang ang pamasahe sa dyip. May mga nabuo at naputol na relasyon. May bagong panganak. At dahil laging gutom, puyat, at pagod sa HQ, di minsan ang mga alitan. Sa inyo na nag-ayos ng mga motorcade, pedicade, calesa-cade (sa Vigan). Sa inyo na nag-ayos ng mga sortie, malaki man o maliit. Sa mga nangampanya sa mga Wowowee concert ng Nacionalista Party. Salamat, salamat po.

Ang tagumpay ng Kabataan Partylist ay para sa inyo at para sa lahat ng naghahangad ng pagbabago. Para rin ito sa mga jejemon, jeprox, hiphop, emo, cono, kanto boy, gangsta, geeks, sa mga batang ama at ina, sa mga frat, sa mga makabayang aktibista, sa lahat ng kabataang Pilipino. Ang Kabataan Partylist ang inyong boses, sandigan sa loob ng kongreso.

Ngayong tapos na ang halalan, sisimulan natin ang paghamon sa bagong administrasyon. Adyenda ng kabataan igigiit natin. Tunay na pagbabago ang ating sigaw. Hindi tayo maghihintay ng 100 araw. Kikilos tayo ngayon.

Hindi pulitika ng pork barrel ang ating prayoridad. Bagong pulitika. Hindi sapat ang mabuting pulitika. Dapat progresibong pulitika. Pulitika ng pag-asa, pakikibaka, at pagbabago. Yan ang bitbit ng Kabataan Partylist sa muli nating pagpasok sa kongreso.

2007 Thanksgiving speech

Good morning, honorable speakers and resource persons, colleagues, ladies and gentlemen.

I would first like to congratulate the Department of Labor and Employment, the National Youth Commission, and other partner organizations for this successful launching of the first ever YOUthink sessions.

Thank you for this opportunity to share my views about a very important topic. I understand that you broke tradition by allowing a young person, instead of senior officials of the department, to keynote this gathering. I appreciate the gesture and the risk you took by choosing a young activist-legislator to discuss the youth-employment-migration issue.

Let me begin with a question: Do we really understand the Filipino youth today? We can cite numerous statistics about the young population, for example – the Philippines, which has a predominantly young population, also has the highest overall unemployment rates in East Asia and the Pacific Region. It also has the highest rates on unemployment among the youth, according to a 2003 study by the World Bank. Young Filipinos are twice as likely to be unemployed than those in older age groups. This condition was further worsened when the economic recession kicked in because of massive retrenchment and lay-offs.

Young workers are at a disadvantage given their lack of experience vis a vis the lack of job opportunities. Every year for the last decade, at least 300,000 new graduates are added to the labor force, and consequently, a majority of them figure in the increasing unemployment statistics.

In January 2008, the government reported that 50 percent of the unemployed 2.7 million belonged to age groups 15 to 24. Of these, 461,000 or 35 percent were able to graduate from college, while an estimated 700,000 unemployed youth either finished high school or at least reached undergraduate college levels.

Indeed, these numbers clearly illustrate the seriousness of the problem. However, I think these numbers do not present an adequate description or they fail to contextualize what the young are really thinking and feeling today.

I am young, well, compared to my colleagues in Congress, I am young. But I cannot confidently assert that I belong to the new generation. They speak jejemon; my batchmates prefer the Kris Aquino version of cono taglish. They are emo; we prefer to be called existentialists.

Let us try to understand the youth aged 15-24. The oldest of this age group was born in 1986 while the youngest was born in 1995. How old were you in 1995? Or should I say how young were you in 1995? The output of today’s event will change the lives, hopefully for the better, of the new generation. Let us think of them and their future during the plenary session.

It is imperative that we first recognize how the young are interpreting the world because the last thing we want is to alienate them. We can’t offer solutions that do not address the particular needs and desires of our youth. There is the danger of assuming that what is good and effective for our generation will be easily accepted by our youth today.

So what are the key events and ideas in the past 15 years that could have influenced the worldview of our youth?

First, this generation grew up believing that the labor export policy is a permanent and natural economic policy. They believe that migration is the only way they can fulfill their dreams. Isn’t it tragic that a generation of Filipinos is holding on to a believable fiction that life is always better in other countries?

Second, this generation was exposed to the 1997 Asian Financial Crisis and the 2008 Global Financial Crisis. These have shattered the people’s confidence in the economic system but I believe that these economic shocks have also further encouraged young Filipinos to look for jobs in other countries where companies are in need of cheap labor.

Third, the rise of the service sector is best exemplified by the booming Business Process Outsourcing industry. Working in a BPO firm is now a popular career option for young Filipinos who do not want to leave the country. But many young workers in this industry are not aware of their labor rights and they even think that they do not experience labor problems just because they receive above minimum wage salaries.

Fourth, the spectacular decline of the manufacturing and agricultural sectors has led to dwindling number of available jobs in the country, especially in the rural areas. Filipinos in the provinces are flocking to the cities in search of jobs and economic opportunities. Just think of Manny Pacquaio – before he became a boxing legend, he went to Manila to escape poverty in General Santos.

Because of perceived low income derived from farming, more and more Filipinos are leaving the agricultural sector to join the urban population. This is unfortunate since we are an agricultural nation. What is surprising is that while we are experiencing low productivity in the rural areas, young Filipinos seem to be experts in expanding their agricultural estates in Farmville.

Fifth, the basic education curriculum was revised in 2002. What is the impact of this revision on the skills training of students? Did it equip our young people with proper knowledge and experience to survive in this competitive world of ours? The new president wants to overhaul the schooling system and maybe he can also order the review of the curriculum in our public schools.

Sex education, renamed as teen wellness program, is now part of the curriculum. Consumer education, climate change, human rights will also be taught in schools. What new topics should we propose to make our students productive citizens in the future?

When I was a college freshman (in 1996), the most popular course offering in the country was computer science. Computer schools mushroomed throughout the archipelago. Today, the number one course preference of students is nursing. Why? It is obviously linked to the high demand for health workers in other countries. The academe-industry relationship must be reviewed.

Sixth, the first wave of large-scale emigration began in the 1970s. Let us assume that the workers who left the country during this period are already retiring and will return soon. They are the parents and relatives of the new generation I am talking about. The return of the senior citizen OFWs will put pressure on young Filipinos to look for high paying jobs and most likely they will also seek employment abroad to replace their parents and relatives who have already retired. The Philippine government, therefore, must step up its reintegration and retraining programs for returned overseas workers.

Seventh, the internet and mobile technologies. This generation is sometimes called the networked generation. They can’t leave their cell phones at home and they surf the web everyday, at least for those who have internet access. On the plus side, it has expanded economic and social activities in the country thanks to more accessible communication devices. On the negative side, it has permanently affected the writing skills, study habits, and reading proficiency of students. It has also reinforced the individualist tendencies of young people who always want to be seen by all on Facebook.

Allow me to review and highlight some of the points I mentioned earlier.

During my undergraduate years (and that was more than a decade ago), the migration of Filipinos workers was referred to as brain drain. Then economists began to preach about the positive impact of migration. Braid drain became brain gain, brain circulation, ot brain exchange. But in recent years, the exodus of Filipino health workers – doctors, nurses, midwives, and health educators – has shown how migration can almost disrupt the delivery of basic social services in the country. I agree with former Health Secretary Jaime Galvez Tan when he described the phenomena as brain hemorrhage. From braid drain to brain hemorrhage; meaning skilled workers are already leaving the country in alarming numbers.

In Japan, the concept of lost generation is related to the economic crisis in the 1990s which produced a generation of young Japanese with no full-time employment. Using the economy as a yardstick, can we describe migrant Filipinos (from OCW to OFW) as belonging to the lost generation? They are talented Filipinos who are forced to wander in other countries to pursue their dreams. Can the dollar remittances compensate for the loss of our skilled human resources?

The labor export policy also created another lost generation – the children of OFWs. They grew up while their parents are far away. Parenting in these modern times is accomplished through letters, telephone conversations, and internet chat. Often, OFW parents shower their children with consumer goods to ease the guilt of leaving their families. What is worse is that children of OFWs will grow old thinking that earning money and fulfilling a dream can only be realized by migrating to distant shores.

I believe that the long-term solution to youth unemployment and the best alternative to migration is to strengthen the domestic economy. Jobs, livelihood, vibrant national industries. The new president should review the country’s economic policies which yield good economic numbers like GDP growth but contribute little in alleviating the plight of poor Filipinos. If rich countries are adopting trade protection measures to support their local industries, why can’t we do the same?

Jumpstarting the local economy is not the mandate of DOLE alone. It is the national government which should address the need to mix sound economic planning, relevant education, efficient health system, and sustainable development when formulating national policies.

Young workers are often discriminated in the workplace. Many are subjected to different forms of harassment in offices. Most of the time, young workers do not complain for fear of losing their jobs. Docility can also be traced to the youth’s ignorance of labor laws. What we can offer to young people is information about their labor rights. We can help them assert these rights in the workplaces. We can teach them the value of forming unions and associations to advance their collective interests. This is no longer an easy task since the dominant ethic today is to pursue individual interests. The rise of the service sector produced a new breed of young professionals with little or no sense of collective solidarity.

We also have to think of creative methods to get the attention of the youth. Everyday they are bombarded with all kinds of data, both serious and silly, when they access the internet. We should try to present the topic of labor rights in such a way that it will make them briefly forget Justin Bieber and the cast of Glee.

(According to Pierre Bourdieu,) unemployment is a form of structural violence in society. It deprives individuals the right to have a meaningful life in the present by making the future uncertain. It isolates individuals from the community which prevents the formation of solidarity.

It is not just about creating new jobs for the young that really matter. The concern of everybody, both the public and private sectors, both young and old, is to decide as a community whether we want to continue living in a society where a big part of the population is denied the chance to contribute something substantial to the progress of the country. We should also ask ourselves whether it serves our interest, in the long run, to continue sending away the best and brightest of our young generation.

There is always the expectation that something new is going to happen every time a new leader emerges. But change is impossible to achieve if we do not assert the kind of change we want for our country. The challenge then is to start working for the change we really want, and the change we really need.

*Thank you Sarah for contributing ideas and relevant data in drafting this speech.

I prepared a speech because sometimes politicians talk too much, sometimes bloggers rant too much, and sometimes activists are carried away by their emotions. Since I’m an activist, blogger, and politician, I’m worried that I might speak for more than an hour….

I started blogging in October 2004, although my first online column was written and published in 2001. Why did I decide to blog? For so many years I convinced myself and others that I became a blogger because I wanted to use this medium to broadcast my advocacies. It was only recently that I began to accept the idea of an unconscious motivation: In October 2004, my wife was five months pregnant and I had no job. Perhaps I saw blogging as a wonderful distraction, an escape tactic to briefly forget my problems. Blogging as an effective stress reliever. Maybe this was also the reason why the very first blog article I wrote was about my parents and siblings who are based in the United States.

Distraction or not, I enjoyed my initial foray into blogging. It was more fun than Friendster because I can criticize everyone without fear of being unfriended.

My first problem was blog traffic. Nobody nobody but me was reading my blog. Even my friends are not aware of my virtual journal. And so I bloghopped from one blog to another, posting comments and hoping that more bloggers will return the favor by also visiting my blog. Luckily, my blog traffic didn’t improve. Lesson: it takes time to build a community of followers around your blog. Readers will return to your blog if you have something original to share. So sana, huwag naman palaging copy-paste ang gawin natin. Don’t repost news items without giving your opinion on these issues. Respect the intelligence of your readers.

My next problem: blog content. What should I write about? An online diary? But I’m old school, I keep a real diary under my bed. If blogging is an extension of an individual’s personality or work, then my blog should be about activism. In 2004 I was already an activist. There were few activist bloggers during that time. And so I became known as an activist blogger.

I do not upload the press statements of our group in my blog. We have a website for the publication of these materials. I write commentaries. Dahil ang mga aktibista ay may opinyon sa lahat ng bagay, hindi ako mauubusan ng isusulat.

I do not blog everyday. An activist has to spend more time in the offline world. We should develop social interaction, not virtual interaction. Besides, Big Brother is always monitoring us in cyberspace. I always tell students that if they really want to change the world, do not simply add causes or twibbons in your internet profiles. Close your computers, mobile phones, and mp3 players; and together with your friends, volunteer, be part of an activist organization. Karl Marx is still correct: Philosophers have interpreted the world, the point however is to change it (and not to blog it).

Fast forward to 2010. I’m still a blogger. I’m still an activist. I’m still married. I’m now a congressman, but my wife is the Speaker in our house. Blogs are no longer the major internet medium to broadcast advocacies. More tools are available like facebook, twitter, plurk, google earth, youtube. The convergence of mobile phones and internet is also good for activism. How do I use these tools in my work?

Let me share my internet habits. I blog at least once or twice a week. I use twitter to follow news updates and to find recommended web links. Facebook is essential in organizing events, especially reunions. I read online newspapers, magazines, blogs – if time permits it. I check email in the office. Although most of the time, I open my email to delete emails in my inbox.

Before I discuss the importance of using social media tools in my work as an activist legislator, let me highlight the value of reading blogs and even online newspapers. There is a dangerous tendency in the internet to build a community of like-minded individuals. We read the email and facebook status updates of friends who share our interests, opinion and even biases. We follow twitterers and plurkers who are the same people in our limited circle of friends. We are comfortable with the familiar. This is not wrong. But it may lead us to think that the worldview of this community is the only correct interpretation of the world. It may prevent us from tolerating a difference of opinion. It may hinder us from exploring the wonderful possibilities of the internet. By reading blogs, by reading online newspapers, we can stumble upon new topics that might be of interest to us. We can appreciate the creative opinion of our adversaries. It can remind us about the original goal of social media – of empowering individuals, of giving voice to ordinary netizens.

I recommend the Global Voices website. It is a citizen media group powered by more than 200 bloggers around the world. It is my source of global news. It complements the work of mainstream media by highlighting the outstanding output of citizen journalists. By reading Global Voices in the past week, I learned that the water buffalo was banned by the Indonesian government in rallies because the president was likened to the animal in a protest action last month. I learned that Valentine’s Day was first celebrated in Cambodia in 2000. I learned about the pantyless movement on Valentine’s Day in Malaysia.

We should join the global conversation. Hindi lang dapat tayo nagbabasa tungkol sa kalagayan ng ating paaralan, komunidad, at bansa. When we upload something on the internet, it can be read by everybody in this planet who has access to internet. The next time we write about the nakaligo ka na ba sa dagat ng basura ad of Manny Villar, we should add a sentence or two about the issue for the benefit of our global readers.

Now back to my work as an activist legislator. I blogged my first week in congress, my committee memberships, my first time to interpellate a colleague, my first privilege speech. I even blogged about the food we are eating inside the members only lounge: Last February 2, we were offered cream of mushroom soup, pasta with bolognese pinoy style or roast vegetable and tuna, southern fried chicken, steamed buttered corn in cob, tacos with cheese tomato salsa, sour cream, beef, roast beef panini sandwich, cheese puff, banana coffee cake, sweetened banana

Ofcourse there is twitter. There is free wifi in the plenary. I tweet plenary proceedings. But I cannot tweet, I cannot blog if I am speaking on the floor. Sometimes, livetweeting does not help because instead of mingling with my colleagues, I’m surfing the web. So I try to balance my internet activities and my offline parliament duties.

Why do I blog and tweet my legislative work? Because it promotes transparency. Because it is both a public service and public duty. Because it allows me to articulate my views about progressive legislation. By inviting conversation, I can hear the views of my constituents about good governance. Blogging reminds politicians like me that an informed constituency can serve as an effective watchdog.

I have the advantage (or disadvantage) of being able to rub elbows with different ‘lords’; I might as well use this position to report, write, and blog about their activities or political plans. I can access public documents, I must write about them. I can roam inside the plenary, inside the members only lounge; I must write from that vantage point. Not to blog is to disappoint the blogging community of which I am a member. Not to blog is to waste the unique opportunity given to few individuals like me.

But being a politician blogger can be frustrating. There are only few legislators who maximize social media tools. Some of them include Representatives Biazon, Casino, and Golez. Many politicians hire other people to open their emails and facebook accounts.

There are more than 17,000 national and local politicians (barangay leaders not included). Why do we only have few politician bloggers?

First, there are politicians who do not know how to open a computer. They reached a certain age when learning new things and adopting new habits can be very tiring for them. They don’t care, and they are not afraid, if they know nothing about RSS, laptops, and facebook. Now that we have younger candidates in the coming elections, will this mean that more politicians will use social media tools? I hope so. But I don’t think so, especially in local politics.

For many local politicians, their presence or non-presence in the cyberspace does not affect their winning chances in the elections. Their constituents are not online anyway. Internet penetration, even if it is improving, is still concentrated in the urban and educated areas of the country. Improve internet connectivity, develop internet education, involve more people in the cyber conversation, and maybe, we can add more politicians who are using social media tools. But right now, most politicians are not motivated to join us in our online activities.

This is a lesson for individuals and groups which want to influence policymaking by promoting internet activism. We may be noisy and aggressive in cyberspace but most likely our politicians are not aware of this noise or clamor. The best way to harass a politician is to talk to them, write them hate letters (not just solicitation letters), text them. Directly engage them in their offices.

Dagdag: Politicians are guided by this thinking – “less talk, less mistake”. Less facebook status updates and less twitter posts, less mistake.

That we have few politician bloggers can also be explained by what I perceive as a mutual feeling of hatred between bloggers and politicians. Bloggers can be very critical, and sometimes they show their low regard for politicians in all their online postings. Meanwhile, politicians can be very sensitive. They are used to journalists attacking them; but they are not prepared to accept criticism from anonymous bloggers. Bloggers are viewed by some of my colleagues as angry citizens with no credentials who have access to internet.

Many politicians surf the web to google their names. And most likely they will find blog articles which are not favorable to them. Since politicians believe they are well-loved in their provinces, they feel insulted if they read negative articles in cyberspace. When I defended a blogger who is facing a libel suit, some of my colleagues hinted that it is only right that irresponsible bloggers should be made accountable in the courts.

Perhaps this should jolt us to action to try to enlighten our politicians about role of social media in promoting a better relationship between leaders and their constituents. We should correct their wrong impressions about the blogging community.

Some politicians also don’t have enough time to socialize with us in the cyberspace. Some are too busy with their work in their districts. Some are on the campaign trail already. During session days, we have committee meetings in the morning and afternoon. There are days when I’m unable to open my email or access the internet, especially when I’m travelling. We should try to understand politicians who may not be active in the internet but are competent and devoted public servants.

Having said that, I still believe, and I will still insist, that politicians should blog. Politicians should use social media tools. It is free. Imagine we can upload our video ads on youtube for free. Second, the internet infrastructure will continue to expand in the country. It will reach more people. More tools will be developed that can be useful in advancing our campaigns. Internet campaigning is now essential. It will be mainstream in the future. Blogging can make politicians accountable to the reading public.

Let’s stop talking about politician bloggers. Let’s now talk about you. Even if I’m an advocate of blogging, I have no problem if politicians will continue to ignore the cyberspace. The sky will not fall if they will not open a twitter account. But it is a big problem if our citizen journalists will ignore the government as a social media subject. Politics is not a major theme in the local blogosphere.

I can blog, I can tweet, I can use facebook, youtube. But there are hundreds of social media tools. Hundreds of projects that can be developed to promote good governance. The work of politician bloggers is limited. Citizen journalists should step up. Citizen journalists can demand transcripts of plenary proceedings and upload them in the web. You can record committee hearings. You can track the voting record of members.

I am inspired by the works of Ishki.com in Jordan, Vota Inteligente in Chile, and Mzalendo in Kenya. According to the Technology for Transparency Network,

Ishki.com is a complaint brokerage which collects and organizes complaints from local citizens about the public and private sector. Vota Inteligente uses technology to provide Chilean citizens with more information about their elected officials. Mzalendo tracks the performance of Kenya’s Parliament by documenting votes, publishing records, and providing analysis and context.

Let us develop an appropriate internet project that can promote accountability in the country.

Mga kasama, mga kaibigan, mga pinagpipitagang panauhin, mga kababayan, mainit na pagbati sa inyong lahat! Sa ngalan po ng pamunuan at kasapian ng Kabataan Partylist, kami po ay nagpapasalamat sa inyong pagdalo sa pagtitipong ito.

Mga kasama, taong 2007 noong huli tayong nagkasama-sama tulad nito. Noon ay nangangarap pa tayo na magkaroon ng kinatawan ang kabataan sa loob ng Kongreso. Ngayon, tayo po ay nagagalak dahil mayroon ng boses ang Kabataan Partylist sa Kongreso. Sa lahat po ng sumuporta at patuloy na nagtitiwala sa lakas ng kabataan, maraming salamat po.

Kinikilala natin ang mga organisasyong nagtatag ng ating partylist. Mga kasama bigyan din natin ng pinakamalakas na palakpak at pagpupugay ang mga martir ng ating organisasyon na nag-alay ng kanilang buhay habang sila ay nagsusulong ng bagong pulitika sa bansa.

Kahapon ay ginanap ang pambansang kumbensiyon ng Kabataan Partylist. Dinaluhan ito ng ating mga balangay sa lahat ng rehiyon. Tayo ay naghalal ng ating mga bagong pinuno at ang mga magiging nominado ng ating partylist. Mamaya po ay makikilala ninyo sila.

Pinagtibay kahapon sa kumbensiyon na ang Kabataan Partylist ay muling lalahok sa eleksiyon sa 2010. Tayo po ay sasabak muli sa halalan; at ang ating plano ay magpanalo ng hindi isa, hindi dalawa, kundi tatlong kinatawan sa Kongreso. Kailangan natin ng mahigit isang milyong boto upang manalo ang ating tatlong kinatawan. Kaya ba natin ito, mga kasama?

Kayang-kaya nating makuha ang isang milyong boto dahil tiwala tayo sa lakas ng ating organisasyon. Masisipag ang ating mga kasapian; mapanlikha ang ating paraan ng pangangampanya; at higit sa lahat, mayroon tayong kongkretong adyenda para sa pagbabago.

Malaki ang papel ng kabataang Pilipino sa darating na halalan. Mahigit 40 percent ng mga botante ay mga kabataan. Mahigit limang milyon ang first time voters. Sa totoo lamang kayang idikta ng kabatan ang resulta ng halalan. Kaya kailangan nating pukawin ang atensiyon ng kabataan upang aktibo silang lumahok sa halalan.

Inaasahan natin na lahat ng kandidato sa halalan ay tatangkaing makuha ang suporta ng kabataan. Tama lamang po ito. Pero hindi natin basta-basta binibigay ang ating boto kung kani-kanino lamang. Dapat nagkakaisa tayo sa plataporma. Dapat nagtutulungan tayo para sa ating mithiin na magkaroon ng pagbabago sa bansa.

Interesado tayo sa plataporma ng mga kandidato; hindi sa kanilang magulang, asawa, kapatid, kayamanan, o hacienda.

Mayroon tayong youth agenda sa 2010. Ito ang ating hamon sa mga kandidato, lalo na sa mga tatakbo sa pagkapangulo. Ano ang laman ng ating youth agenda?

Una, reporma sa sektor ng edukasyon. Mataas na badyet para sa mga pampublikong eskuwelahan. Edukasyon na abot-kaya ng lahat. Edukasyon na kailangan para sa pambansang kaunlaran. Edukasyon para sa mga Pilipino, hindi sa mga dayuhan.

Pangalawa, disenteng trabaho para lahat. Proteksiyon sa karapatan at kalusugan ng manggagawa. Itigil ang kontraktuwalisasyon. Pag-alis sa diskriminasyon sa pagawaan. Kung may sapat na trabaho sa bansa, hindi mangingibang-bayan ang maraming kabataan. Panahon na upang rebyuhin ang pulisiya sa ekonomiya.

Pangatlo, mabuting pamumuno. Kailangan natin ng mga lider na susugpuin ang korupsiyon sa lahat ng lebel ng pamunuan. Kailangan natin ng mga lider na titiyaking parurusahan ang mga tiwaling opisyal ng pamahalaan; lalo na ang mga opisyal sa gobyerno ni Gloria Arroyo.

Kailangan natin ng mga makabayang lider na uunahin ang interes ng bansa bago ang dayuhan. Kailangan natin ng mga lider na may mataas na pagkilala sa karapatang pantao. Ayaw na natin ng mga sunud-sunuran sa Kano; ayaw na natin ng mga pasista.

Pang-apat, ang susunod na presidente ay dapat may programa para sa pagtatanggol ng kalikasan. Itigil ang mapanirang pagmimina sa kanayunan. Magpatupad ng programa kung paano aangkop ang bansa sa negatibong epekto ng pagbabago sa klima ng mundo.

Sa pangkalahatan, kailangan natin ng mga bagong lider na may makabayang adhikain; mga lider na ang puso ay para sa mahihirap. Mga lider na sumusuporta sa hangarin ng kabataan na magkaroon ng magandang kinabukasan.

Sa 2010, may pagkakataon tayong bumoto para sa pagbabago. Higit sa lahat, nais nating ibalik ang pag-asa sa bansa. Maraming kabataan ang nawalan na ng tiwala sa kakayanan ng lahing Pilipino. Ibalik natin ang pag-asang ito.

Sa 2010 patutunayan nating mga kabataan na tayo ang pag-asa, tayo ang pagbabago.

Naghahanda na ang lahat para sa nalalapit na halalan. Tayo ay handa na ring sumabak sa bagong laban. Handa na tayong maging boses ng pag-asa. Handa na tayong lumahok sa halalan. Handa na tayong magkaroon ng aktibong papel sa halalan. Handa na tayong bumoto. Handa na tayong ipagtanggol ang ating boto. Handa na tayong ipanalo muli ang Kabataang Partylist. Handa na tayong ipanalo ang mga progresibong kandidato sa bansa tulad nina Ka Satur Ocampo at Ka Liza Maza para sa pagkasenador. Handa na tayong talunin ang mga kaaway ng sambayanan at biguin ang plano ng mga nasa kapanyarihan na manatili sa puwesto pagkatapos ng 2010.

Higit sa lahat, at ito ang ating pinakamahalagang tungkulin bilang kabataan, handa na tayong maging puwersa pagbabago. Itatakwil natin ang masamang sistemang namamayani sa bansa. Gagamitin natin ang ating lakas at talino, tayo ay magkakaisa upang itaguyod ang isang mabuting gobyerno. Mga kasama, mga kababayan, babaguhin natin ang lipunang ito.

Mabuhay ang Kabataan Partylist!
Mabuhay ang kabataang Pilipino!

Related articles:

2007 Thanksgiving speech
Pagmumuni-muni ng isang kandidato

Ilang segundong katahimikan para sa mga nasalanta ng bagyong Ondoy at Pepeng….

Ako’y naimbitahang magsalita tungkol sa responsableng papel ng kabataan sa halalan. Napapanahon ang paksang ito dahil sa Pilipinas, may tatlong panahon: Wet Season, Dry Season, at Election Season. Walang duda, ramdam nating lahat ang papalapit na halalan.

Sinasabi nila, ang halalan ay pagkakataong bumoto ng pagbabago. Tumpak. Pagbabago. Pero ang tanong naman ng ilan, paano magkakaroon ng pagbabago kung madumi ang sistema; kung namamayani ang dayaan, karahasan? Malalim ang ugat ng problema.

Wala na bang pag-asa? Mayroon. Kung gayon, ano ang solusyon? Simpleng sagot sa mahalagang tanong: Bayanihan. Oo, bayanihan sa 2010. Hindi pwedeng ipakete ang solusyon; nakabatay dapat sa sama-samang pagkilos ang ating sagot sa problema.

Paano ba magbayanihan? Hindi ba ang bayanihan ay pagbubuhat at paglilipat ng mga bahay sa ibang lugar? Sa simpleng pakahulugan, ang bayanihan ay pagtutulungan, pagsasama-sama para gumampan ng isang gawain. Kinikilala ang bayanihan bilang kalakasan sa ating kultura. Tumitibay ang pagkakaisa sa mga komunidad kapag may bayanihan.

Nitong nakalipas na linggo, nasaksihan natin ang isang bagong bayanihan. Tatawagin ko itong Bayanihan 2.0. Sa totoo lang nagulat ako sa nasaksihan kong bayanihan na ipinamalas ng bawat isa sa atin. Hindi ko inaasahan na halos lahat ay tumindig, umaksiyon, nakipagkaisa para maging bahagi ng bayanihang ito. Ang tinutukoy ko ay ang pambihirang kabayanihan at kadakilaang ipinakita ng mga Pilipino sa harap ng trahedyang sumambulat sa bansa noong isang linggo. Dapat ipagmalaki, ipagbunyi, ipagpatuloy ang bayanihang nasaksihan natin.

Pagkatapos magbagsak ng mabigat na tubig-ulan si Ondoy, halos buong kamaynilaan ay binaha. Lubog din ang mga karatig na probinsiya. Mahigit 3 milyong katao ay apektado ng trahedyang ito. Naging mabilis ang ating tugon. Agad nagvolunteer ang mga kabataan, estudyante sa mga relief center. Sinimulan ang maraming relief drive sa mga eskuwelahan. Nagdonate tayo ng mga damit, pagkain, gamot, pera para sa mga biktima. Higit sa lahat, naglaan tayo ng oras, ng ating lakas para tumulong. Nagrepack, nagbuhat, nagluto, namigay ng mga relief goods. Nagpunta sa mga komunidad para magwalis, maglinis, magkalkal ng basura, magtanggal ng putik sa kalsada. Nakita natin ang pangangailangang tumulong kaya tayo ay mabilis na kumilos; at hindi natin binigo ang mga umaasa sa kabataan.

Akmang-akma, matalino, epektibo ang paggamit natin ng social media. Ginamit natin ang teknolohiya bilang kasangkapan para pabilisin ang proseso ng pagbibigay tulong sa mga biktima ng baha. Sa pamamagitan ng Twitter at Plurk, tinulungan natin ang mga awtoridad kung anong mga lugar ang nangangailangan ng tulong. Saang mga lugar ang mataas pa rin ang tubig baha; saan kulang ang mga relief; saan kailangan ng relief truck, ng volunteers, ng relief goods. Nagpalitan ng impormasyon sa internet kung anong tulong ang pinakakailangan sa mga nabahang lugar. Pinalaganap natin ang mga artikulong naglalaman ng mga datos na kailangan ng mga tao para sa kanilang kaligtasan. Tayo ay nagtweet, nagretweet, nagplurk, nag-email, nagblog.

Nag-upload tayo ng mga litrato, video na nagpakita ng lawak at lalim ng trahedya. Nakita natin sa Facebook ang iba’t ibang mukha, anggulo ng sakuna. Dahil dito, naunawaan ng buong mundo ang ating paghihirap kaya mabilis dumating ang tulong ng ating mga kababayan sa ibang bansa. Bumuhos ang simpatiya para sa Pilipinas.

Pero alam ninyo, hindi ito ang buong istorya ng Bayanihan 2.0. Ang mainam, ang kamangha-mangha, lumabas tayo ng ating mga bahay para tumulong. Hindi lang online bayanihan; aktibo rin tayo sa offline bayanihan. At ito ang pinakamahalaga. Nakipagkaisa tayo sa mga grupo’t indibidwal na hindi natin kakilala para gumawa ng kabutihan.

Hindi lang tayo nagtweet para humingi ng relief goods. Nagtext tayo ng mga kaibigan.Tumawag sa mga kamag-anak. Pumunta sa relief center. Hindi lang tayo tumulong sa harap ng kompyuter. Higit na mahalaga, nagbayanihan tayo, kasama ang mga kaibigan natin. Naputikan ang ating damit, lumusong tayo sa baha, pinawisan tayo, nagbigay tayo ng sakripisyo. Naging bahagi tayo ng isang kolektibong aksiyon. Sama-sama, iisa ang hangarin, tumulong tayo sa ating kapwa. Hinangad nating maging kapaki-pakinabang sa ating komunidad. Hindi kanya-kanya, hindi mga indibidwalistang inisyatiba, hindi ako, ako, ako, mismo.

Ito ang makabagong bayanihan. Bayanihan 2.0. Gamit ang modernong teknolohiya habang nagkakabit-bisig, nangangarap, kumikilos para sa pagbabago. Ito ang bayanihan na kailangan natin sa 2010.

Bayanihan para labanan ang maduming sistema ng halalan. Bayanihan para maging malinis, maayos, matagumpay ang halalan. Nagkaisa tayo noong isang linggo para linisin ang putik sa kalye. Ngayon naman magkaisa tayo para linisin ang putik sa gobyerno; at ipakain ang putik na ito sa mga tiwaling pulitiko.

Kung naantig ang ating damdamin sa trahedyang dinulot ni Ondoy at Pepeng, dapat higit tayong matakot sakaling magkaroon ng kaguluhan sa 2010. Gamitin natin ang bayanihan para harangin ang mga maitim na plano ng mga loko-loko sa gobyerno na sadyaing gawing palpak ang halalan. Mas malaking trahedya kaysa sa Ondoy kung hindi matuloy ang halalan o kaya’y manatiling madumi ang sistema ng pagboto at pagbilang sa bansa. Higit na matinding krisis ang kamatayan ng demokrasya.

Mahalaga na tayo ay maging mapagbantay, gamitin ang imahinasyon para maunawaan ang trahedya na pwedeng humagupit sa bansa sakaling maging bigo ang halalan.

Kailangang maging volunteers ulit tayo sa 2010. Kailangang makipagkaisa ulit sa mga taong hindi natin kakilala. Mga taong naghahangad din ng isang matagumpay na halalan.

Maging pollwatcher. Maglaan tayo ng oras, ng ating lakas para tumulong. Magrepack, magbuhat, magluto, namigay ng pagkain sa mga volunteer. Magpunta sa mga komunidad para walisin ang mga bumibili ng boto, linisin ang voter’s list para mawala ang mga flying voters, ghost voters at swimming voters. Magkalkal ng basura, ng baho ng mga sagad-sagaring kahiya-hiyang kandidato.

Gamitin ulit ang teknolohiya bilang kasangkapan para gawing mas sistematiko ang pagbabantay ng halalan. Gamitin ulit ang Twitter at Plurk para tukuyin ang mga lugar na laganap ang mga kaso ng dayaan at karahasan. I-maksimisa ang microblogging para malaman kung saang mga presinto nangangailangan ng pansin; saan nagkalat ang mga goons, saan ang bilihan ng boto, saan hinaharangang bumoto ang mga botante. Gamit ang datos na ito, gumawa ng interactive map. Magpalitan ng impormasyon sa internet kung anong aksiyon ang pinakakailangan sa mga election hotspot. Mag-upload ng mga litrato, video na magpapakita ng mga problema na may kinalaman sa halalan. Palaganapin natin ang mga artikulong naglalaman ng mga datos na kailangan ng mga tao para sa matalinong pagboto. Tayo ay magtweet, magretweet, magplurk, mag-email, magblog.

Kumpletuhin natin ang Bayanihan 2.0. Lumabas tayo ng ating mga bahay para bumoto at maging volunteer. Hindi lang online bayanihan; dapat aktibo rin tayo sa offline bayanihan sa 2010.

Hindi lang tayo magtweet para manawagang bumoto. Magtext tayo ng mga kaibigan.Tumawag sa mga kamag-anak. Pumunta mismo sa presinto. Huwag lang maging aktibo sa harap ng kompyuter. Higit na mahalaga, magbayanihan tayo, kasama ang mga kaibigan natin. Kung kinakailangang lumusong sa baha at maputikan ang damit para makaboto, gawin natin. Magsakripisyo. Maging bahagi ng isang kolektibong aksiyon. Sama-sama, iisa ang hangarin, tumulong tayo sa ating kapwa, sa ating komunidad, sa ating bansa.

Bayanihan 2.0 laban sa dagdag-bawas.
Bayanihan 2.0 laban sa guns, goons, gold.
Bayanihan 2.0 laban sa mga warlords, druglords, jueteng lords.
Bayanihan 2.0 para sa eleksiyon na may kredibilidad.
Bayanihan 2.0 para sa pagbabago.

Related articles:

Mayroong Himala at Jun Lozada
Kabataan Partylist thanksgiving speech

Maraming change ngayon: Charter Change, Character Change, System Change, Sex Change, Change of Citizenship. Kayo, anong change ang gusto ninyo?

Sa pangkalahatan, hangad natin ang pagbabago. Mga emperador at diktador lang ang may ayaw ng pagbabago. Dapat lang na manawagan tayo ng pagbabago; at inaasahan natin na kabataan ang manguna sa panawagang ito. May karapatan tayong maging ideyalista, mapangahas, matapang. Maging pilyo at suwail paminsan-minsan.

Anong pagbabago ang dapat nating ipaglaban? Pagbabago na kailangan natin. Pagbabago para sa magandang kinabukasan. Hindi ampaw na pagbabago. Hindi atrasadong pagbabago.

Lahat ng bagay nagbabago. Kayo ang magsabi kung mabuti o masama ang sumusunod:

Noon, bigas ang pangunahing pagkain ng mga Pilipino.
Ngayon, bigas at instant noodles. Kahit sa mga eskuwelahan, instant noodles ang pinapakain sa mga bata.

Noon, ang mga mahihirap ay walang pera pero dalawa ang kanilang kidney.
Ngayon, ang mga mahihirap ay wala pa ring pera pero isa na lang ang kanilang kidney.

Noon, ang mga nurse ay nag-aaral ulit para maging duktor.
Ngayon, ang mga duktor ay nag-aaral ulit para maging nurse.

Noon, bukas ang mga bar, disco, at restaurant sa gabi.
Ngayon, bukas ang mga bar, disco, at restaurant sa umaga dahil ito ang uwian ng mga call center agent.

Noon, kapag ngumiti ang isang tao, may kislap ang kanyang mata, buong giliw ang kanyang ngiti.
Ngayon, kapag ngumiti ang isang tao, walang emosyon ang kanyang mukha dahil sa…botox.

Noong 2001, ang yaman ni President Gloria Arroyo ay P67 milyon.
Ngayon, ito ay P143 milyon. Tumaas ito ng 114 percent.

Noon, ang simple dinner ay pagpunta sa isang mumurahing carenderia o restaurant.
Ngayon, ang simple dinner ay nagkakahalagang $20,000 sa isang restaurant sa New York.

Malaki ang kinalaman ng pamahalaan sa mga pagbabagong naganap, nagaganap, at magaganap sa bansa. Kaya dapat lang na piliin natin nang husto ang mga taong iniluluklok natin sa gobyerno. Dapat sa 2010, pumili tayo ng bago. Let’s vote for change.

Alam kong hindi pa kayo botante pero marami kayong magagawa para maging malinis ang darating na halalan. Noong 1986 maraming NAMFREL volunteers ay mga high school student. Sa 2010 kailangan natin ng pollwatcher na may batayang kaalaman sa information technology. Kailangang turuan ninyo ang mga nakakatanda kung paano ba ang pagboto at pagbilang sa poll automation system. Pwede pakibanggit din kung ano ang partylist system.

Sabihan ninyo ang inyong mga ate, kuya, magulang, kaibigan at mga kamag-anak na hanggang October 31 na lang ang deadline para sa voters’ registration. Aabot sa 40 percent ang youth voters na may edad 18-35. Humigit-kumulang limang milyon ang first-time voters. Ito ay malaking bilang. Isang milyon lang ang lamang ni GMA kay FPJ. Sa 2010 pwedeng idikta ng kabataan ang resulta ng halalan…kung rehistrado at boboto ang mga kabataan.

Kaso sabi ng mga PR firm, wala raw youth vote. Hindi raw kasi bumuboto ang mga kabataan. Patunayan nating mali sila. Pero ako ay naniniwala na may youth vote. Sinuportahan ng mga kabataan si Cory noong 1986. Mga kabataan ang bumoto kay Miriam Santiago noong 1992. Naging pangatlo sa halalan si Roco noong 1998 dahil sa mga kabataan. Naging senador sina Chiz Escudero, Alan Cayetano, at Antonio Trillanes dahil tinulungan sila ng mga kabataan.

Kailangang bumoto sa araw ng halalan. Bakit? Dahil sa araw ng halalan, tayong lahat ay pantay-pantay. Mayaman ka man o mahirap, may pinag-aralan ka man o wala, taga-UP ka man o hindi, ang boto natin ay iisa ang bilang. For 364 days, makapangyarihan ang mga pulitiko, pero sa araw ng halalan (for that one day), makapangyarihan ang mga botante.

Bilang kabataan, bilang estudyante, pwede kayong magbalangkas ng youth agenda. Criteria sa pagpili ng mga kandidato. Hamunin ninyo sila, kami. Interesado tayo sa plataporma ng mga kandidato; hindi sa kanilang infomercial, kasintahan, kayamanan, o magulang. Ano ang kanilang adyenda para sa edukasyon? Ano ang solusyon sa korupsiyon? Ano ang alternatibong programa para iahon ang ekonomiya?

Kailangang labanan rin natin ang maduming sistema ng halalan. Ayaw na natin ng 6G sa halalan – Guns, Goons, Gold, Garci, Generals at Gloria. Dapat hindi na gamitin ang KBL ng mga lokal na kandidato – Kasal, Binyag, Lamay. Gusto natin ng mga makabuluhang proyekto, hindi lang dapat 4B – Basketball Court, Basurahan, Bingo at Beauty Contest. Kailangang ilampaso ang Theory of Relativity ng mga pulitiko. Na kapag ikaw ay aking relative, ikaw ay tama, magaling at pwedeng ilagay sa posisyon. Huwag bumoto ng mga pulitiko na magiging miyembro lang naman ng Committee of Silence.

Sa Senado, may majority bloc, may minority bloc, at may entertainment bloc. Trapo ang tawag sa mga makalumang pulitiko. Ngayon sila ay Transpo o Transactional Politicians. Kung may chacha, may tango. Tinatawag itong politics of ta-ngo. A politican never says no during elections.

Paano lalabanan ang ganitong sistema? Paano magkakaroon ng pagbabago? Magsimula muna tayo sa pinakamadali at pamilyar sa inyo.

Ang sabi nila tayo ay nasa Information Age na raw. Makapangyarihan ang impormasyon, kaalaman. Kung gayon, dapat maging masigasig upang magpalaganap ng bagong kaalaman sa lipunan. Pakikinggan ng publiko ang inyong tinig dahil kayo’y kabataan. Magpadala ng mga letters to the editor sa mga magasin at dyaryo; magsulat sa youngblood ng inquirer. Makinig sa AM radio paminsan-minsan. Sulatan ninyo ang mga pulitiko (huwag naman solicitation letter sa lahat ng panahon) at iba’t ibang ahensiya ng pamahalaan. Kung hindi kayo magrereklamo, walang aksiyong maaasahan. Kung hundi kayo magsasalita, sino ang magsasalita para sa inyo? Ang mga senior citizen?

Gamitin ninyo ang teknolohiya para sa ating kampanya para sa isang malinis na halalan. Ang cellphone at internet ay hindi lamang para sa mga sex scandal at pornograpiya. Bisitahin ang blog at website ng mga kandidato; suriin ang kanilang programa. Mag-iwan ng komento. Magblog tungkol sa reaksiyon ninyo sa mga nangyayari sa ating lipunan. Alamin kung ano ang saloobin ng ibang kabataan sa ating bansa sa pagbabasa ng kanilang mga personal na blog.

Gumawa ng mga online petition. Basahin ang mga news websites. Pumunta sa google map at google earth; hanapin ang bahay na binili ni Mikey Arroyo sa California. Alamin kung gaano kalaki sa mapa ang hasyenda ng mga Arroyo sa Negros.

Bago ipataw ang tax sa text, bago mawala ang unlimited texting, magtext ng mga political quote. May m-governance tayo: ibig sabihin pwede ang text para magreklamo sa mga ahensiya ng pamahalaan. Nakakatulong ang text jokes para batikusin ang mga tiwali at loko-loko sa gobyerno.

Marami pang pwedeng gawin sa internet sa pamamagitan ng inyong mga blog, twitter, plurk, at Facebook. Kaso ayokong i-endorso sa lahat ng panahon ang virtual activism. Minsan kasi kuntento na ang marami na kumilos para sa pagbabago sa harap ng kompyuter. Dumarami ang mga kabataang naniniwala na posible ang pagbabago sa pamamagitan ng pagdagdag ng mga advocacy o cause sa kanilang Facebook. Hindi na sila lumalahok sa mga pulitikal na aktibidad dahil pinanonood na lang nila ito sa youtube o kaya’y binabasa na lang sa mga blog o mga tweet sa twitter. Noong 2001, ang sigaw ng tao ay People Power sa EDSA. Ngayon, ang sigaw ng kabataan ay People Power sa…Facebook.

Sa YM at gmail pwede kang maging invinsible kahit nandun ka naman. Pwede kang maging busy kahit hindi ka busy. Ganito rin ba ang ginagawa natin sa ating tunay na buhay? Gusto nating maging invinsible sa harap ng mga samu-saring problema sa ating paligid? Kunwari busy tayo kaya wala tayong panahon para sa mga isyung panlipunan.

Kapag tayo ay nasa cyberspace, expert tayo sa multitasking. Pwedeng bukas ang ating email habang may bukas na window rin para sa facebook, friendster, multiply, youtube, at mayroon tayong tatlong ka-chat – habang bukas ang TV sa bahay; at habang may binabasa tayong libro para sa ating homework. Hindi sa lahat ng panahon uubra ang multitasking. Nakakagulo ito ng utak. Hindi maganda sa kalusugan. Dapat may pokus. Dapat may prayoridad. Sana isama ninyo sa multitasking, sana kasama sa prayoridad ang paglutas ng mga problema sa ating komunidad.

Dahil sa teknolohiya, mabilis at instant ang access natin sa impormasyon. Kapag may tanong, i-google. Kapag may kailangang dokumento, i-download. Kapag may ipapakitang dokumento sa iba, i-upload. Google. Download. Copy. Paste. Save. Print. Click. Left click. Right click. Double click. Ganyan kadali ang buhay sa internet.

Pero wag ninyo sana isiping ganyan din kadali ang totoong buhay, lalo na sa pulitika, lalo na kung nais nating baguhin ang mundo. Sa totoong buhay, hindi instant ang sagot sa mga tanong. Hindi pwedeng i-download ang solusyon sa ating mga problema. Hindi pwedeng nakaharap ka lang sa kompyuter. Kung gusto natin ng pagbabago, may katumbas itong sakripisyo. Laging matagal ang paghihintay ng resulta. Minsan, walang resulta ang ating pagod. Laging may kabiguan. Pero dapat maging mapagpasensiya, masusing inaaral ang sitwasyon, at sumasangguni sa kapwa. Pinag-uusapan sa grupo ang mga problema.

Sa kompyuter, kapag may problema ang hardware o software, pwedeng i-restart, i-reboot, lagyan ng anti-virus. Sa totoong buhay pwede rin ang restart at reboot pero kailangan mayroon kang tamang aktitud at disposisyon sa buhay na ito’y tanggapin. Mahaba ang prosesong ito. Kapag naghang ang ating mga kompyuter, napapamura na tayo. Sa totoong buhay, laging naghahang ang mga plano natin. Dapat lagi tayong nakahanda sa anumang aberya.

Huwag nating gayahin si lola techie ng Bayan DSL ad: isang matalino’ aktibong lola pero nilalaan ang oras sa harap ng komyuter. Ito ay isang malungkot na buhay. Celebrate life, not virtual life. Social interaction, hindi virtual interaction. Heal the world, not the cyberworld.

Noon, nagbabasa pa ang mga estudyante. Nagpupunta sa library para magresearch. Nangongopya ang iba. Ngayon hindi nagkokopyahan pero pare-pareho ang sagot dahil sa Wikipedia.

Noon, marami tayong kaibigan sa totoong mundo. Ngayon, marami tayong kaibigan sa Friendster at Facebook. Ilan dun ang tunay nating kaibigan?

Noon nag-uusap pa ang mga tao sa kalye. Ngayon nakatutok ang ating atensiyon sa cellphone, ipod, at PSP habang nasa byahe. Noon nagyayakapan ang magkakaibigan, naghahawakan ng kamay, naghahalikan ang mga tao, nagkakapit-bisig. Ngayon bawal maghawakan ng kamay sa simbahan, bawal ang beso-beso, kadiri hawakan ang kamay ng ibang tao dahil sa swine flu

Ano ang epekto nito sa isip ng mga bata, ng mga kabataan? Dahil nasa aking mga kamay ang kaalaman, dahil kaya kong i-download ang lahat ng sagot sa aking tanong, ako ay makapangyarihan. Hindi ko na kailangan ang iba. Kumpetisyon, indibidwalismo, imbes na bayanihan. Kaya para sa ilan, ako mismo ang kikilos para sa pagbabago. Ako mismo ang magliligtas ng mundo. Ako, ako, ako. Me na me. Myspace.

Pero kung ako ang inyong tatanungin, dapat tayo mismo, sama-sama kasama ang masa. Sabi nga sa High School Musical, we’re all in this together.

Anong pagbabago ang dapat ipaglaban?

Kung ako ay tatanungin kung anong imahen ang pinakaakma sa ating bansa ngayon, eto ay ang lumubog na barko ng MV Princess of the Stars. Ganyan ang nangyari sa bansa, lumubog o papalubog. Pero ang imaheng ito ay hindi lamang tungkol sa trahedya. Ito ay simbolo ng rebolusyon. Ito ay simbolo rin ng pagbabago.

Sa mga unang pahina ng nobela niyang El Filibusterismo*, sinabi ni Rizal na ang kaayusan sa bapor Tabo ay kahalintulad ng kalagayan sa lipunan. Ang ilalim ng bapor ay mga mahihirap at ordinaryong mamamayan. Samantalang ang nasa ibabaw ay mga mayayaman at mga banyaga.

Kung titingnan natin ngayon ang MV Princess of the Stars, ang ibabaw ay nasa ilalim. Ang ilalim ay nasa ibabaw. Sabi nga ng Buklod, na inulit ni Bamboo, baligtarin ang tatsulok. Kadalasan ang mga barko, lumulubog na lamang. Pero ang MV Princess of the Stars ay nag-iwan sa atin ng nakakatakot na imahen. Hindi kaya ito ay isang pangitain ng hinaharap? Na ang lipunan ay lulubog pero mga nasa ilalim ay mapupunta sa ibabaw

Gusto natin ng pagbabago? Tayo na at baligtarin natin ang bapor.

Maraming problema ang ating bansa tulad ng kahirapan, kagutuman, korupsiyon. Maraming hinahapag na solusyon ang iba’t ibang tao, maraming inisyatiba, maraming pag-aaral. Pero kulang sa aksiyon. Bilang kabataan, ang tungkulin natin ay kumilos. Mag-aral, maglingkod, kumilos para sa pagbabago.

Ang sabi nila 7C ang pangarap ng mga kabataan ngayon: career, car, cash, credit card, country club, condominium, citizenship. Nakilumutan nila ang ikawalong C (hindi condom, charter change) – the Filipino youth also clamor for change.

At para magkaroon ng tunay na pagbabago, kailangan ng sama-samang pagkilos. Pana-panahon, isarado ang kompyuter, ilagay sa bulsa ang cellphone at iPod, iuwi ang PSP, at sumama sa mga pagkilos sa kampus, simbahan, komunidad, at maging sa kalye. Tayo mismo ang kikilos para sa pagbabago. Ayon sa wonder girls, nobody nobody but you. In Filipino, wala nang iba wala nang iba kundi ikaw. Wala nang iba wala nang iba kundi tayo.

Related articles:

Sulyap Kabataan
Ship of state
Cybercampaigning

* “On the lower deck appear brown faces and black heads, wedged in between bales of merchandise and boxes… Seated on benches or small wooden stools among valises, boxes, and baskets, a few feet from the engines, in the heat of the boilers, amid the human smells and the pestilential odor of oil, were to be seen the great majority of the passengers.”

“While there on the upper deck, beneath an awning that protects them from the sun, are seated in comfortable chairs a few passengers dressed in the fashion of Europeans, friars, and government clerks, each with his puro cigar, and gazing at the landscape.”

Mahiwaga ang isang milyon bilang numero sa ating kultura. May sikolohikal itong epekto sa mga indibidwal. May kapangyarihan itong umantig ng damdamin. Ang isang daan ay marami, ang isang libo ay malaki, ang isang daang libo ay higante, malawakan; pero ang isang milyon ay milagro.

Ang isang daan ay mura, ang isang libo ay mahal, ang isang daang libo ay maluho, ang isang milyon ay kayamanan na.

Ang isang daan sa kalye ay piket, ang isang libo ay malaking rali, ang isang daang libo ay prayer rally, ang isang milyon ay People Power.

Isang milyon ang pa-premyo sa mga noontime show.

Isang milyon ang sukatan ng yaman ng mga tao. Kapag may 500,000 kang pera, mayaman ka. Pero kung isang milyon ang nasa bangko mo, parang Bill Gates na ang tingin sa iyo ng mga tao.

Isang milyon ang target sa mga online petition at halos lahat ng mga signature campaign.

Isang milyon ang halaga ng simple dinner ni Gloria Arroyo at ang kanyang mga kroni sa New York.

Isang milyon ang sumama sa funeral march ni Ninoy noong 1983 at Ka Lando Olalia noong 1987.

Isang milyon “yung dagdag, yung dagdag” na lamang ni Arroyo kay FPJ noong 2004.

Ngayon mayroon tayong bagong isang milyon. Hindi pera, hindi suhol, hindi nakaw. Iipunin pa lang natin ang bilang na ito. Isang milyong bagong botante. Isang milyong kabataan na may isang panata para sa pagbabago.

Isang milyong bagong botante na aktibong lalahok sa halalan.
Isang milyong bagong botante na mangangampanya para sa isang malinis, mapayapa, at maayos na halalan.
Isang milyong bagong botante na hahamon sa mga kandidato; ipaglalaban ang adyenda ng kabataang Pilipino.
Isang milyong bagong botante na lalabanan ang mga corrupt, tiwali, at abuso sa kapangyarihan.
Isang milyong bagong botante na magbabantay ng balota sa araw ng halalan.
Isang milyong bagong botante na tutulong sa bilangan, ipagtatanggol ang boto, ang boses ng kabataan.
Isang milyong bagong botante na kikilos para sa demokrasya at kinabukasan ng bayan.

Kapag sama-sama, hindi imposibleng maipon natin ang isang milyong bagong botante. May hinahabol tayong deadline: October 31. Gawin natin ang lahat para magtagumpay ang ating dakilang panata para sa pagbabago.

Isa ang ating panata: maging pwersa ng pagbabago sa lipunan. Gamitin ang kapangyarihan ng balota upang panalunin ang mga karapat-dapat manalo at talunin ang mga kaaway ng pagbabago.

Maaaring tanungin ng iba, panata na naman? Hindi ba may panata rin ang mga mambabatas na pumirma sa Con-Ass Resolution na hindi nila pahahabain ang termino ng mga nakaupong pulitiko sa bansa? Hindi ba panata ni Marcos na “this nation can be great again.” Hindi ba panata ni Ramos na ang Pilipinas ay magiging Newly Industrialized Country noong 2000?

Hindi ba panata ni Erap noong siya ay kinasal na magiging tapat siya sa kanyang asawa? Hindi ba panata ni Gloria na hindi na siya tatakbo sa 2004?

Totoo, maraming panata. Totoo, may panata tayong hindi sinusunod sa isip, sa salita, at sa gawa. Pero ibahin natin ang ating panata ngayon. Malaki ang tiwala natin sa kabataang Pilipino. Malakas ang ating paninindigan na hindi tayo bibiguin ng mga kabataang titindig para sa katotohanan, katarungan, at kinabukasan. Ang kabataang Pilipino ay hindi lang pag-asa ng bayan; tayo ay maaasahan ng bayan.

Related articles:

Numbers and politics
rallies and crowd estimates

Ayon sa mga ulat, umabot sa 300,000 ang mga dumagsa sa lansangan para makiramay sa yumaong Pangulong Cory. Kung ako ang tatanungin, maliit ang bilang na ito. Ang inaasahan ko ay isang milyong katao. Nasaan ang mga tao? Tiyak ako na karamihan ay nanonood ng mga TV,
nakikinig sa radyo. Maraming mga kabataan ang “lumahok” sa funeral march sa pamamagitan ng pagpapadala ng mensahe sa Facebook at Twitter. Marami ang nanood sa livestreaming sa internet. Kung may cell phone at internet noong 1983, sa tingin ninyo isang milyon pa rin ang sasama sa martsa para ihatid si Ninoy sa kanyang libingan?

Dahil sa teknolohiya, gumagaan daw ang ating mga buhay. Napapabilis ang komunikasyon at pagpapalitan ng impormasyon. Nagagamit natin ito sa ating mga aktibidad. Mahalaga sa ating mga organisasyon ang email, skype, blogs, at mga social networking site. Napatunayan natin na hindi lang pang sex scandal at pornograpiya ang internet.

Pero may mga nakakabahala ring epekto ang sobra-sobrang pag-asa sa teknolohiya. Minsan hindi ito nakakatulong para makahikayat ng partisipasyon ng mga kabataan o estudyante sa ating mga aktibidad. Minsan hindi napag-iiba ng mga kabataan ang virtual world sa materyal na mundo. May mga kabataang naniniwala na pwede nilang baguhin ang mundo habang sila ay nasa loob lamang ng bahay, kaharap ang kompyuter.

May gustong lumahok sa pulitika sa pamamagitan ng pagbabasa ng mga blog o kaya’y pagpirma sa mga online petition. Marami ang aktibo sa Facebook, marami ang miyembro ng kung anu-anong causes sa internet. Ito ba ang sinasabi nilang aktibismo sa makabagong panahon? Handa ba kayong tumanda tulad ni Lola Techie ng Bayan DSL? Matalino, listo, mapagmahal; pero nag-iisa sa loob ng bahay, naghahanap ng atensiyon, nakaharap sa kompyuter buong araw.

Ang teknolohiya ay kasangkapan lamang para sa ating mga pagbabago. Hindi dapat ito ang lunsaran ng ating mga aktibidad sa lahat ng panahon. Hindi ito ang real; hindi rito nakatira ang masa. Dapat ang mga kabataan aktibo sa paaralan, komunidad, simbahan at maging sa lansangan; hindi lang sa Facebook.

Sa gmail at yahoo messenger, pwede mong i-set ang iyong status sa busy, invinsible, don’t disturb me, will be right back. Ganito rin ba ang ginagawa natin sa ating tunay na buhay? Gusto nating maging invinsible sa harap ng mga samu’t-saring problema sa ating paligid? We are too busy to spend time on social issues?

Hindi ko tatanungin sa inyo kung ilang website ang nabisita ninyo ngayong lingo. Bagkus gusto kong malaman kung ilang pahina ng libro ang nabasa ninyo. Kailan kayo huling bumisita sa library para magresearch o baka naman sa Wikipedia lang kayo kumukuha ng sagot para sa inyong mga homework? Ilan ang mga naging kaibigan ninyo ngayong linggo – hindi sa Friendster at Facebook ha.

Noon, nag-uusap pa ang mga tao sa kalye at byahe. Ngayon wala nang nag-uusap dahil nakatutok ang ating atensiyon sa cell phone, iPod o kaya’y naglalaro tayo ng PSP. Noon nagyayakapan ang magkakaibigan, naghahawakan ng kamay, naghahalikan ang mga tao, nagkakapit-bisig. Ngayon bawal maghawakan ng kamay sa simbahan, bawal ang beso-beso, kadiri hawakan ang kamay ng ibang tao dahil sa swine flu.

Dahil marami tayong nagagawa gamit ang teknolohiya, baka isipin ng marami na ito na lang ang mahalaga, ito ang mapagpasya sa ating mga gawain. Dahil hawak natin sa ating mga kamay ang iba’t ibang impormasyon, tayo ay naaaliw at namamangha sa kapangyarihan na taglay natin. Lumalakas ang ating tiwala sa ating sarili. Kaso, sa aking obserbasyon, kasabay nito ay ang paghina ng ating partisipasyon sa mga kolektibong aksiyon. Kumpetisyon, indibidwal na insiyatiba; hindi na bayanihan. Uso ngayon ang Ako mismo. Me na Me. Myspace. Pero kung ako ang inyong tatanungin, dapat tayo mismo. Sama-sama, kasama ang masa.

Ang sabi nila 7C ang pangarap ng mga kabataan ngayon: career, car, cash, credit card, country club, condominium, citizenship. Nakilumutan nila ang ikawalong C – the Filipino youth also clamor for change.

At para magkaroon ng pagbabago, isarado ang computer, ilagay sa bulsa ang cell phone at ipod, iuwi ang PSP, at sumama sa mga pagkilos sa paaralan, komunidad, simbahan, at maging sa kalye. Ayon sa Wonder Girls, nobody nobody but you. Wala nang iba, wala nang iba, kundi ikaw. Wala nang iba, wala nang iba, kundi tayo.

Related articles:

PC games, schools, gloria
Kabataan at teknolohiya